Philles speaks…

Een ambitieus Europa?

Overlaatst had Marcel Vanthilt in zijn programma ‘Villa Vanthilt’ een oud spook te gast. In zijn ‘gloriedagen’ een even opmerkelijk persoon als Filip Dewinter en Jean-Marie Dedecker, nu een oud-bekende repetitor uit Gent. You loved him or hated him: Jean-Pierre Van Rossem.

Nu, eigenlijk kon me dat niets schelen. Persoonlijk vind ik die mens iets te… non-conformistisch. Maar @pitr verwees naar het Van Rossem-incident en stelde mij de vraag of zijn woorden misschien toch geen toekomstvoorspelling waren? Immers:

Ik was niet erg happig om een zware politieke dialoog aan te gaan met iemand die daar veel meer mee begaan is als mij, maar met deze tweet…

… werd ik genadeloos gedwongen tot het schrijven van een blogpost Waar denk ik dat Europa heen gaat? Heeft Jean Pierre Van Rossem een glazen bol? Is Europa zo ambitieus dat een Europese Republiek ooit een feit zal zijn? Only time will tell, maar dit is wat ik ervan denk.

Laten we eerst de E.U. het woord geven:

What is the European Union?

A unique economic and political partnership between 27 democratic European countries.

What are its aims?

Peace, prosperity and freedom for its citizens — in a fairer, safer world.

Bron: http://europa.eu/abc/index_en.htm

Klinkt mooi, niet? Maar wat doen ze dan concreet?

Europa zorgde voor een vrije markt tussen de lidstaten onderling en tussen lidstaten en niet-lidstaten. Ze deed dat door wetten te vervaardigen m.b.t. handel, landbouw, visserij, economische ontwikkeling, etc. die in alle lidstaten toegepast moesten worden. Ze probeert op een gelijkaardige manier ook de mensenrechten te verdedigen en ons milieu te beschermen. Europa bracht eveneens een sterke munt naar de internationale geldmarkt: de euro. Kortom, Europa probeert overduidelijk zichzelf te verenigen tot één grote wereldmacht, i.p.v. als 27 kleine kabouterlandjes naar buiten te komen. Maar nu, een Europese Republiek?

De eerste stap: definieer ‘een republiek’. Frankrijk en de USA zijn republieken. Iran en Noord-Korea ook. Het verschil in de mate van vrijheid en welvaart is echter nogal groot. En je hebt onderscheid in o.a. parlementaire, democratische en federale republieken. Dit gezegd zijnde, over het algemeen definieer ik een republiek als “een staatsvorm met een verkozen staatshoofd (de president) en een regering”.

We leggen deze definitie naast een groot schema van de E.U. en we vergelijken:

1. Heeft Europa een regering? Ja, een Europese Raad! Met een Europees Parlement en Europese Commissie erbij.
2. Een staatshoofd/ president? Nee. De Raad wordt voorgezeten door een land, en die wisselen op regelmatige basis om. Maar de geplande Europese grondwet voorzag wel zo’n functie, een persoon die door de Raad zelf (niet echt democratisch trouwens, maar dit kan moeilijk anders met zo’n groot gebied) aangeduid zou worden voor 2,5 jaar.
   Maar de macht van die president zou wel serieus aan banden gelegd worden: hij zou zich moeten beperken tot het langetermijnbeleid van de E.U. (in samenspraak met de commissievoorzitter) en zou zich niet mogen bemoeien met de zaken van de commissie en het parlement. Maar die grondwet is (nog) niet geratificeerd, dus (voorlopig)  geen Europees president.

Dus ja, het lijkt er wel een beetje op dat Europa allures heeft om een republiek te worden.

Maar er zijn wel een aantal problemen. En net zoals de lidstaten op redelijk wat beleidsterreinen in de besluitvorming van de E.U. een vetorecht hebben, zo lijken deze problemen ook een vetorecht te hebben op de creatie van de Europese Republiek.

1. Grootte:

   Ter vergelijking: de USA is een federale republiek, gebonden aan een grondwet die de individuele vrijheden en rechten van de mens vrijwaart. De USA telt 306 miljoen inwoners en heeft een BNP van gemiddeld $13 triljoen per jaar om hen en hun economie te verzorgen. Dat is jaarlijks iets meer dan $40000 per inwoner.

   Europa telt 591 miljoen mensen en deze mensen wonen op 5967miljoen km², een goeie 60% van het grondgebied van de USA. Een totale BNP van Europa berekenen is niet eenvoudig, maar het jaarlijks BNP per inwoner is gemiddeld $24 à 25000.

   Kortom, een Europese Republiek zou met $15000 per inwoner *minder* twee maal zoveel inwoners (die veel dichter op elkaar wonen) moeten verzorgen. Gegeven dat de USA een veel betere positie heeft, het op economisch vlak sterkste land is (/was?), niet bepaald een zorgstaat is en desondanks nog steeds zware tekorten heeft; kan je wel begrijpen dat de kans op slagen voor de Europese Republiek nogal… klein is.

2. Weerstand:

   ‘nuf said actually. Ik kan me onmogelijk voorstellen hoe landen als de UK, Frankrijk, Duitsland, Italië,… zomaar hun grenzen, macht en regeringen gaan overdragen aan de Europese Republiek. Hun samenwerking met de E.U. duurt maar zolang als zij er voordeel uit halen.

   Bovendien acht ik de kans dat een Schot, een Zuid- Italiaan, een Pool en een Portugees elkaar als landgenoten gaan aanvaarden ook heel klein. Integratie en immigratie zijn nu al zo’n hekelpunten…

3. Europees?:

   Hiermee bedoel ik vooral de betekenis van het ‘Europees’ zijn. Elke nationaliteit heeft wel iets specifieks. Belgen = goed bier, goede chocolade en goed onderwijs. Frankrijk = goede wijn, goed eten en romantiek. Duitsland = goede auto’s, discipline, correctheid.

   Maar wat is ‘Europees’? Is het goed om onze eigenheid op te geven voor eenheid en macht in de grote wereld, zonder dat we weten waar wij voor staan? Ik weet het niet. Mensen hechten veel belang aan hun dichte omgeving. We zijn altijd iets trotser om Belg/ Frans/ Brits/ Duits/… te zijn dan om Europees te zijn, niet?

Conclusie: Ja, Europa probeert een aantal ‘republikeinse’ dingen in te voeren. Maar nee, ik zie Europa nooit een echte Europese Republiek (als één staatsvorm) worden. Ik zie in de toekomst eerder de E.U. van vandaag in een iets stevigere vorm. Een hechte, effectieve en efficiënte economische, juridische en politieke samenwerking tussen lidstaten, met respect voor elkaars soevereiniteit.

Dit gezegd zijnde zou een Europese Republiek wel de max zijn, niet? Een nieuwe wereldmacht, nieuwe kansen,… Een Europa dat al sinds de tweede wereldoorlog in de schaduw van de USA staat en dat eindelijk weer zijn positie inneemt als het beloofde land voor slimme en normale mensen